Wchodzisz do restauracji i mimo że przy stolikach nie ma jeszcze wielu osób, rozmowy odbijają się od całego wnętrza.

W sali konferencyjnej osoba siedząca kilka metrów od prowadzącego słyszy głos, ale część słów staje się niewyraźna.

Na hali produkcyjnej maszyny pracują na określonym poziomie, ale duża, twarda przestrzeń sprawia, że dźwięk długo utrzymuje się w pomieszczeniu.

W szkolnym korytarzu podczas przerwy poziom dźwięku gwałtownie narasta.

W takich sytuacjach jednym z głównych problemów może być nadmierny pogłos w pomieszczeniu.

Nie oznacza to automatycznie, że potrzebujemy grubszych ścian, większej izolacji albo „wyciszenia” całego budynku.

Bardzo często trzeba przede wszystkim zmienić sposób, w jaki dźwięk zachowuje się wewnątrz konkretnej przestrzeni.

Do tego służy adaptacja akustyczna.

Jej zakres nie powinien jednak zaczynać się od zakupu przypadkowej liczby paneli.

Przy większych obiektach właściwy proces wygląda raczej tak:

pomiar czasu pogłosu → określenie celu → obliczenia → projekt → dobór ustrojów → montaż → weryfikacja efektu.

Co to jest pogłos?

Dźwięk emitowany w pomieszczeniu nie dociera do odbiorcy tylko jedną drogą.

Część energii dociera bezpośrednio ze źródła, ale fala akustyczna jednocześnie uderza w:

• ściany,
• sufit,
• podłogę,
• szyby,
• meble,
• elementy konstrukcyjne,
• wyposażenie.

Część energii zostaje pochłonięta, a część odbija się i ponownie rozchodzi po pomieszczeniu.

Następnie dochodzi do kolejnych odbić.

W efekcie po ustaniu źródła dźwięk nie zanika natychmiast.

Przez pewien czas w pomieszczeniu pozostaje energia akustyczna.

To właśnie pogłos.

Sam pogłos nie jest zjawiskiem niepożądanym. Występuje praktycznie w każdym zamkniętym pomieszczeniu.

Problem pojawia się wtedy, gdy jego charakter i czas trwania nie odpowiadają funkcji wnętrza.

Pogłos a echo – czy to to samo?

W codziennym języku bardzo często mówi się:

„W tej sali jest straszne echo”.

Technicznie echo i pogłos nie są jednak dokładnie tym samym zjawiskiem.

Echo to odbicie docierające na tyle późno, że możemy usłyszeć je jako oddzielne powtórzenie pierwotnego dźwięku.

Pogłos jest natomiast wynikiem dużej liczby odbić nakładających się na siebie w czasie.

W typowej sali lekcyjnej, restauracji czy biurze użytkownicy mówią więc często o „echu”, chociaż z punktu widzenia projektowania akustycznego problemem jest przede wszystkim nadmierny czas pogłosu.

Dlatego w dalszej części artykułu skupiamy się właśnie na pogłosie.

Co to jest czas pogłosu?

Najczęściej stosowanym parametrem opisującym warunki pogłosowe jest czas pogłosu, oznaczany jako T.

Popularnie można spotkać również określenie RT60.

W uproszczeniu czas pogłosu określa, ile czasu potrzeba, aby po wyłączeniu źródła poziom dźwięku w pomieszczeniu zmniejszył się o 60 dB.

Nie mierzymy więc tego, jak głośne jest samo źródło.

Badamy jak szybko energia akustyczna zanika w pomieszczeniu.

Przykładowo:

• krótszy czas pogłosu oznacza szybsze wygasanie dźwięku,
• dłuższy czas pogłosu oznacza, że energia dłużej pozostaje we wnętrzu.

ISO 3382-2 określa metody pomiaru czasu pogłosu w zwykłych pomieszczeniach, w tym procedurę pomiarową, wymagania dotyczące aparatury, pozycji pomiarowych oraz sposobu przedstawiania wyników.

Czy długi czas pogłosu zawsze jest zły?

Nie.

I to bardzo ważne.

Nie istnieje jedna uniwersalna wartość czasu pogłosu, która będzie idealna dla każdego pomieszczenia.

Innych warunków potrzebuje:

• sala lekcyjna,
• sala konferencyjna,
• restauracja,
• biuro,
• hala produkcyjna,
• hala sportowa,
• audytorium,
• pomieszczenie muzyczne.

W przestrzeni przeznaczonej przede wszystkim do komunikacji słownej zazwyczaj zależy nam na dobrej zrozumiałości mowy i odpowiedniej kontroli odbić.

W pomieszczeniach związanych z muzyką wymagania mogą być zupełnie inne.

Dlatego poprawa akustyki nie polega na:

„maksymalnym skróceniu pogłosu”.

Celem jest uzyskanie warunków właściwych dla funkcji konkretnego wnętrza.

Jak rozpoznać nadmierny pogłos w pomieszczeniu?

Użytkownicy rzadko zgłaszają problem słowami:

„czas pogłosu w paśmie 500 Hz jest zbyt długi”.

Znacznie częściej mówią:

• „jest strasznie głośno”,
• „wszystko się niesie”,
• „rozmowy się zlewają”,
• „musimy krzyczeć”,
• „jest echo”,
• „nie rozumiem osoby po drugiej stronie sali”,
• „po godzinie boli mnie głowa”,
• „jak jest więcej osób, robi się nie do wytrzymania”,
• „spiker jest niewyraźny”,
• „na hali dźwięk cały czas wisi”.

To właśnie takie objawy mogą wskazywać na problem z warunkami pogłosowymi.

Nie zawsze jednak oznaczają, że jedyną przyczyną jest pogłos.

Dlatego przy większym obiekcie warto zmierzyć rzeczywiste parametry, zamiast projektować rozwiązanie wyłącznie na podstawie subiektywnych odczuć.

Dlaczego nowoczesne wnętrza często mają duży pogłos?

Wiele współczesnych obiektów wykorzystuje materiały bardzo dobre pod względem:

• estetyki,
• trwałości,
• higieny,
• łatwości utrzymania,
• odporności mechanicznej.

Jednocześnie są to często powierzchnie bardzo słabo pochłaniające dźwięk.

Przykłady:

• beton,
• szkło,
• płytki,
• kamień,
• blacha,
• gładkie tynki,
• duże przeszklenia,
• twarde posadzki.

Jeżeli duże pomieszczenie składa się głównie z takich powierzchni, znaczna część energii dźwiękowej zostaje odbita.

Im większa kubatura i im mniejsza chłonność akustyczna wnętrza, tym większe może być ryzyko długiego czasu pogłosu.

Dlatego szczególnie problematyczne bywają:

• hale produkcyjne,
• hale sportowe,
• szkoły,
• stołówki,
• restauracje,
• lobby hotelowe,
• wysokie open space,
• duże sale konferencyjne,
• obiekty usługowe i użyteczności publicznej.

Co wpływa na czas pogłosu?

Na warunki pogłosowe wpływa kilka podstawowych czynników.

Kubatura pomieszczenia

Duża przestrzeń ma większą objętość, w której może rozchodzić się energia akustyczna.

Sama wielkość nie przesądza jednak o złej akustyce.

Duże pomieszczenie może mieć dobre warunki pogłosowe, jeżeli posiada odpowiednio zaprojektowaną chłonność.

Powierzchnie pochłaniające

Im więcej energii zostanie pochłoniętej podczas kolejnych odbić, tym szybciej dźwięk wygasa.

Znaczenie ma jednak nie tylko liczba metrów kwadratowych materiału.

Ważne są również jego właściwości w poszczególnych pasmach częstotliwości.

Geometria pomieszczenia

Kształt wnętrza wpływa na drogi odbić.

Duże równoległe powierzchnie, wysokie ściany czy nietypowa geometria mogą powodować charakterystyczne problemy.

Wyposażenie

Ludzie, meble, tapicerowane elementy i inne wyposażenie również wpływają na chłonność pomieszczenia.

Dlatego wynik pustej, świeżo wykończonej sali może różnić się od warunków podczas jej normalnego użytkowania.

Częstotliwość

Czas pogłosu nie jest jedną liczbą niezależną od częstotliwości.

Pomieszczenie może zachowywać się inaczej w zakresie:

• niskich,
• średnich,
• wysokich częstotliwości.

Dlatego profesjonalny pomiar nie powinien sprowadzać się wyłącznie do jednej wartości RT60.

Wzór Sabine’a – od czego zależy czas pogłosu?

Jedną z podstawowych zależności stosowanych w akustyce pomieszczeń jest wzór Sabine’a:

T ≈ 0,161 × V / A

gdzie:

T – czas pogłosu w sekundach,
V – kubatura pomieszczenia w m³,
A – równoważna chłonność akustyczna pomieszczenia w m².

Najważniejszy wniosek z tej zależności jest bardzo praktyczny:

przy tej samej kubaturze zwiększenie chłonności akustycznej prowadzi do skrócenia czasu pogłosu.

Nie oznacza to jednak, że każdy projekt można wykonać prostym kalkulatorem na podstawie jednego wzoru.

W dużych, skomplikowanych lub nietypowych przestrzeniach trzeba uwzględnić między innymi:

• rozmieszczenie ustrojów,
• charakterystykę częstotliwościową,
• geometrię,
• funkcję pomieszczenia,
• warunki rzeczywistego użytkowania.

Wzór dobrze pokazuje jednak, dlaczego montaż odpowiedniej powierzchni pochłaniającej może diametralnie zmienić zachowanie dźwięku we wnętrzu.

Jak mierzy się czas pogłosu?

Profesjonalny pomiar czasu pogłosu wymaga odpowiedniego sprzętu oraz procedury.

W pomieszczeniu wytwarza się odpowiedni sygnał akustyczny, a następnie analizuje zanik energii po jego przerwaniu lub wykorzystuje odpowiednią metodę impulsową.

Pomiar wykonuje się dla określonych:

• pozycji źródła,
• pozycji mikrofonu,
• zakresów częstotliwości.

Nie chodzi więc o jeden pomiar wykonany telefonem w przypadkowym miejscu.

ISO 3382-2 określa między innymi zasady dotyczące aparatury, procedur oraz liczby pozycji pomiarowych.

W Sandof pomiary stanowią punkt wyjścia do projektowania adaptacji wtedy, gdy charakter i skala inwestycji tego wymagają.

Więcej o różnych rodzajach badań opisujemy w artykule Badania akustyczne – kiedy warto je wykonać?.

Czy można zmierzyć czas pogłosu aplikacją w telefonie?

Telefon może być ciekawym narzędziem orientacyjnym, ale nie powinien zastępować profesjonalnego pomiaru tam, gdzie wynik ma stanowić podstawę:

• projektu,
• odbioru,
• porównania z wymaganiami,
• dużej inwestycji.

Mikrofon telefonu, sposób kalibracji, oprogramowanie oraz warunki pomiaru wpływają na uzyskane wyniki.

Przy projektowaniu adaptacji obejmującej dziesiątki lub setki metrów kwadratowych ustrojów warto opierać decyzję na danych odpowiedniej jakości.

T20, T30 i RT60 – dlaczego pojawiają się różne oznaczenia?

W praktyce pomiarowej nie zawsze obserwuje się pełny spadek poziomu dźwięku o 60 dB.

Dlatego stosuje się między innymi parametry wyznaczane na podstawie fragmentu krzywej zaniku, a następnie ekstrapolowane do wartości odpowiadającej spadkowi 60 dB.

Można spotkać między innymi:

T20
oraz
T30.

Nie oznacza to czasu pogłosu wynoszącego 20 lub 30 sekund.

Oznaczenia odnoszą się do zakresu zaniku wykorzystywanego podczas wyznaczania parametru.

Dla inwestora najważniejsze jest jednak nie zapamiętanie wszystkich symboli, ale to, żeby pomiar został wykonany i oceniony zgodnie z odpowiednią procedurą.

Jak zmniejszyć pogłos w pomieszczeniu?

Podstawową metodą jest zwiększenie odpowiednio dobranej chłonności akustycznej.

Można to osiągnąć na kilka sposobów.

1. Panele akustyczne na ścianach

Panele dźwiękochłonne ograniczają ilość energii odbijanej od twardych powierzchni.

Mogą być wykonane między innymi jako:

• panele tkaninowe,
• panele z wełny drzewnej,
• rozwiązania PET,
• panele perforowane,
• inne ustroje dźwiękochłonne.

Ich skuteczność zależy jednak od:

• materiału,
• grubości,
• sposobu montażu,
• charakterystyki pochłaniania,
• powierzchni zastosowanej w pomieszczeniu.

Pełną grupę paneli i ustrojów akustycznych Sandof można stosować w różnych typach obiektów, zależnie od wymaganych parametrów i warunków montażowych.

2. Adaptacja sufitu

W dużych obiektach sufit jest często jedną z najcenniejszych powierzchni.

Można wykorzystać:

• panele sufitowe,
• wyspy akustyczne,
• baffle,
• ustroje podwieszane,
• rozwiązania montowane bezpośrednio do konstrukcji.

Sufit ma szczególne znaczenie w:

• halach,
• szkołach,
• biurach,
• restauracjach,
• salach konferencyjnych,

gdzie powierzchnie ścian mogą być zajęte przez wyposażenie, instalacje lub przeszklenia.

3. Panele z wełny drzewnej

W obiektach o większej intensywności użytkowania można wykorzystać odpowiednio dobrane panele akustyczne z wełny drzewnej.

Takie rozwiązania są stosowane między innymi w:

• szkołach,
• halach sportowych,
• przestrzeniach publicznych,
• obiektach przemysłowych.

Poza właściwościami akustycznymi w takich obiektach ważna jest również trwałość oraz możliwość dopasowania rozwiązania do sposobu użytkowania przestrzeni.

4. Tynk akustyczny

W niektórych wnętrzach inwestor lub architekt nie chce widocznych paneli.

Rozwiązaniem może być wtedy tynk akustyczny, który pozwala zwiększyć pochłanianie na dużej powierzchni przy zachowaniu jednolitego charakteru sufitu lub ściany.

Może mieć zastosowanie między innymi w:

• hotelach,
• lobby,
• restauracjach,
• biurach,
• salach konferencyjnych.

Tynk akustyczny służy jednak przede wszystkim poprawie akustyki wnętrza – nie zastępuje izolacji akustycznej pomiędzy pomieszczeniami.

5. Rozwiązania podwieszane

W wysokich przestrzeniach możliwe jest wykorzystanie:

• wysp,
• chmur akustycznych,
• baffles,
• innych elementów podwieszanych.

Ich zaletą jest możliwość wprowadzenia dużej powierzchni pochłaniającej bez zajmowania użytkowej powierzchni ścian.

W halach trzeba przy tym uwzględnić między innymi:

• konstrukcję dachu,
• instalacje,
• oświetlenie,
• tryskacze,
• suwnice,
• technologię produkcji.

Dlatego rozwiązanie musi być projektowane razem z realnymi warunkami obiektu.

Czy dywan, zasłony i meble wystarczą?

W małym mieszkaniu dodanie miękkich elementów może być odczuwalne.

W dużym obiekcie sytuacja wygląda inaczej.

Jeżeli mamy:

• halę o powierzchni kilku tysięcy metrów,
• dużą szkolną stołówkę,
• wysokie lobby,
• restaurację na kilkaset osób,

kilka zasłon lub dekoracyjnych elementów nie zapewni chłonności potrzebnej do znaczącej zmiany warunków pogłosowych.

Przy dużych kubaturach potrzebujemy odpowiedniej ilości powierzchni o znanych właściwościach akustycznych.

Dlatego w obiektach komercyjnych i publicznych adaptację warto obliczyć i zaprojektować.

Czy pianki akustyczne zmniejszają pogłos?

Tak – odpowiednio dobrane materiały porowate mogą pochłaniać część energii akustycznej i ograniczać pogłos.

Nie oznacza to jednak, że dowolna cienka pianka zamontowana w dowolnym miejscu rozwiąże problem dużej sali.

Trzeba uwzględnić:

• powierzchnię,
• grubość,
• charakterystykę pochłaniania,
• zakres częstotliwości,
• sposób montażu.

Warto również pamiętać, że pochłanianie dźwięku i izolacyjność akustyczna to dwa różne zjawiska. Szerzej wyjaśniamy to w artykule Czy panele akustyczne wygłuszają?.

Pogłos w dużym pomieszczeniu

Im większa kubatura, tym większego znaczenia nabiera właściwe zaprojektowanie adaptacji.

Przykładowo w hali produkcyjnej ogromna ilość energii może być wielokrotnie odbijana od:

• posadzki,
• dachu,
• ścian,
• maszyn,
• konstrukcji stalowej.

Jednocześnie źródłem są często dziesiątki urządzeń.

W takiej sytuacji samo ustawienie kilku paneli na jednej ścianie może mieć marginalne znaczenie.

Trzeba określić:

1. jaki jest stan istniejący,
2. jaka jest kubatura,
3. ile chłonności już posiada pomieszczenie,
4. jakie są źródła hałasu,
5. jaki efekt chcemy osiągnąć,
6. jaką powierzchnię można wykorzystać,
7. gdzie najlepiej ją umieścić.

Dopiero wtedy można odpowiedzieć na pytanie:

ile ustrojów akustycznych jest potrzebnych.

Pogłos na hali produkcyjnej

W przypadku hali trzeba dodatkowo rozróżnić:

hałas emitowany bezpośrednio przez maszyny

od

hałasu pogłosowego wynikającego z odbić w całej przestrzeni.

Jeżeli jedna maszyna dominuje, warto działać również przy źródle – np. wykorzystując ekran, obudowę lub inne rozwiązanie.

Jeżeli natomiast po hali rozchodzi się dźwięk wielu urządzeń, a twarda kubatura powoduje jego wielokrotne odbicia, bardzo ważnym elementem może być właśnie adaptacja pogłosowa.

Dlatego Sandof w projektach przemysłowych analizuje zarówno źródła, jak i samo pomieszczenie.

Więcej o takim podejściu przeczytasz w artykule Wygłuszenie hali produkcyjnej – pomiary, projekt i montaż.

Pogłos w szkole

W salach lekcyjnych problem pogłosu bezpośrednio wpływa na warunki komunikacji głosowej.

W korytarzach i stołówkach może natomiast powodować bardzo szybkie narastanie hałasu przy dużej liczbie osób.

Dlatego szkoły są dobrym przykładem obiektów, w których różne pomieszczenia potrzebują różnych rozwiązań.

Temat szerzej opisujemy w artykule Akustyka w szkole – jak ograniczyć hałas i pogłos?.

Pogłos w restauracji

W restauracji pojawia się charakterystyczny mechanizm.

W pomieszczeniu znajduje się wiele osób, które równocześnie rozmawiają.

Jeśli odbicia są silne, ogólny poziom dźwięku rośnie.

Goście zaczynają mówić głośniej, żeby słyszeć się ponad pozostałymi rozmowami.

To dodatkowo zwiększa poziom dźwięku.

Odpowiednio zaprojektowana adaptacja może ograniczyć to zjawisko poprzez zwiększenie ilości pochłaniania w przestrzeni.

Nie chodzi jednak o „obklejenie restauracji pianką”.

Rozwiązanie musi być połączone z:

• architekturą,
• estetyką,
• wymaganiami użytkowymi,
• właściwymi parametrami akustycznymi.

Pogłos w biurze i open space

W dużych biurach nadmierne odbicia mogą zwiększać zasięg rozmów i powodować, że praca jednej grupy przeszkadza osobom znajdującym się dalej.

Sam czas pogłosu nie jest jedynym parametrem istotnym w open space, ale nadal stanowi ważny element warunków akustycznych.

Dlatego projekt biura może obejmować jednocześnie:

• sufit pochłaniający,
• panele ścienne,
• ekrany pomiędzy stanowiskami,
• elementy wolnostojące,
• odpowiednie strefowanie przestrzeni.

Nie zawsze najlepszym rozwiązaniem jest więc po prostu „więcej paneli”.

Pogłos w sali konferencyjnej

Sala konferencyjna jest miejscem, w którym szczególnie ważna jest zrozumiałość mowy.

Jeżeli czas pogłosu jest zbyt długi:

• wypowiedzi stają się mniej czytelne,
• głosy uczestników nakładają się,
• spotkania online mogą być bardziej problematyczne,
• użytkownicy szybciej się męczą.

Dlatego przy projektowaniu takich wnętrz należy uwzględnić zarówno akustykę pomieszczenia, jak i jego wyposażenie oraz sposób użytkowania.

Wymagania dotyczące pogłosu w pomieszczeniach

Warunki pogłosowe nie są wyłącznie kwestią subiektywnego komfortu.

Polskie Warunki Techniczne przywołują normę PN-B-02151-4:2015-06 dotyczącą wymagań w zakresie warunków pogłosowych i zrozumiałości mowy w pomieszczeniach oraz wytycznych prowadzenia badań.

Oznacza to, że dla określonych rodzajów pomieszczeń warunki akustyczne powinny być rozpatrywane już na poziomie projektowym.

Nie należy przy tym stosować jednej docelowej wartości czasu pogłosu dla wszystkich obiektów.

Wymagania zależą od:

• funkcji,
• kubatury,
• przeznaczenia pomieszczenia.

Dlatego każdą inwestycję należy analizować indywidualnie.

Jak obliczyć, ile paneli potrzeba?

To jedno z najczęstszych pytań inwestorów.

Nie można odpowiedzieć:

„jeden panel na 5 m² podłogi”.

Taki przelicznik byłby zbyt uproszczony.

Potrzebujemy co najmniej informacji o:

• długości pomieszczenia,
• szerokości,
• wysokości,
• kubaturze,
• materiałach istniejących powierzchni,
• funkcji pomieszczenia,
• aktualnym czasie pogłosu lub przyjętym modelu obliczeniowym,
• właściwościach planowanego ustroju.

Dopiero wtedy można określić potrzebną równoważną chłonność akustyczną i przełożyć ją na rzeczywistą powierzchnię konkretnego rozwiązania.

Co ważne:

50 m² jednego materiału nie musi być akustycznie równoważne 50 m² innego produktu.

Liczą się jego parametry.

Czy więcej paneli zawsze znaczy lepiej?

Nie.

Możliwe jest również nadmierne wytłumienie pomieszczenia w stosunku do jego funkcji.

Dlatego celem profesjonalnej adaptacji nie powinno być:

„zamontować jak najwięcej materiału”

tylko:

„osiągnąć odpowiednie warunki akustyczne możliwie racjonalnym rozwiązaniem”.

To bardzo ważne również pod względem budżetu.

Jeżeli projekt wskazuje, że potrzebne jest 180 m² określonego ustroju, inwestor nie musi kupować 300 m² „na wszelki wypadek”.

Z drugiej strony zastosowanie 40 m² dlatego, że „ładnie wygląda na jednej ścianie”, może nie przynieść oczekiwanego efektu.

Gdzie montować materiały dźwiękochłonne?

Nie istnieje jedna zasada dla każdego pomieszczenia.

Możliwe są:

• ściany,
• sufit,
• elementy podwieszane,
• kilka powierzchni jednocześnie.

Dobór zależy od:

• geometrii,
• źródeł dźwięku,
• charakteru odbić,
• dostępnej powierzchni,
• architektury,
• instalacji,
• sposobu użytkowania.

Dlatego odpowiedź:

„panele najlepiej montować zawsze za źródłem”

albo

„wszystko trzeba zamontować na suficie”

jest zbyt dużym uproszczeniem.

Rozmieszczenie jest częścią projektu adaptacji akustycznej.

Pomiar przed i po adaptacji

W dużych realizacjach bardzo dobrym rozwiązaniem jest porównanie:

stan przed → projekt → realizacja → stan po.

Pierwszy pomiar pokazuje punkt wyjścia.

Na jego podstawie można określić skalę problemu i przygotować projekt.

Po wykonaniu prac można ponownie zmierzyć parametry i sprawdzić, czy przyjęty cel został osiągnięty.

Daje to inwestorowi obiektywną informację, zamiast ograniczenia się do stwierdzenia:

„wydaje się ciszej”.

Najczęstsze błędy przy redukcji pogłosu

Dobór materiałów bez określenia problemu

Najpierw diagnoza, później produkt.

Liczenie paneli wyłącznie z powierzchni podłogi

Kubatura i właściwości pomieszczenia mają ogromne znaczenie.

Brak informacji o parametrach materiału

Nie każdy panel o tych samych wymiarach pochłania dźwięk w taki sam sposób.

Mylenie pogłosu z izolacją

Panel dźwiękochłonny nie zastąpi systemu ograniczającego przechodzenie hałasu przez ścianę.

Montaż wyłącznie tam, gdzie „ładnie wygląda”

Estetyka jest ważna, ale lokalizacja musi być zgodna również z założeniami akustycznymi.

Ignorowanie częstotliwości

Pomieszczenie może zachowywać się dobrze w jednym zakresie i źle w innym.

Zbyt mała powierzchnia pochłaniająca

Kilka dekoracyjnych paneli w bardzo dużym wnętrzu może nie spowodować znaczącej zmiany.

Brak uwzględnienia sposobu użytkowania

Innego rozwiązania potrzebuje restauracja, a innego hala produkcyjna.

Jak wygląda profesjonalna redukcja pogłosu?

W dużym obiekcie proces powinien być uporządkowany.

1. Rozpoznanie problemu

Ustalamy funkcję pomieszczenia, sposób użytkowania i główne problemy.

2. Pomiary

Jeżeli są potrzebne, określamy rzeczywisty czas pogłosu oraz jego charakterystykę.

3. Wyznaczenie celu

Określamy, jakie warunki powinny zostać osiągnięte.

4. Obliczenia i projekt

Wyznaczamy potrzebną chłonność, rodzaj ustrojów oraz ich rozmieszczenie.

5. Dobór rozwiązania

Uwzględniamy nie tylko akustykę, ale również:

• architekturę,
• bezpieczeństwo,
• odporność mechaniczną,
• wymagania przeciwpożarowe,
• sposób czyszczenia,
• warunki montażu.

6. Realizacja

Ustroje są montowane zgodnie z założeniami projektu.

7. Weryfikacja

W zależności od inwestycji wykonujemy pomiary kontrolne.

Taki proces szerzej opisujemy również w artykule Projekt akustyczny – kiedy jest potrzebny i co powinien zawierać?.

Redukcja pogłosu – pomiary, projekt i realizacja Sandof

Sandof realizuje kompleksowe rozwiązania poprawiające akustykę dużych obiektów.

W zależności od inwestycji zakres może obejmować:

• pomiary czasu pogłosu,
• analizę wyników,
• obliczenia,
• projekt adaptacji,
• dobór odpowiednich ustrojów,
• określenie ich ilości,
• rozmieszczenie elementów,
• produkcję i dostawę,
• montaż,
• pomiary kontrolne.

Realizujemy rozwiązania między innymi dla:

• hal produkcyjnych,
• szkół,
• biur,
• hoteli,
• restauracji,
• sal konferencyjnych,
• obiektów sportowych,
• przestrzeni użyteczności publicznej.

Nie zaczynamy od pytania:

„ile paneli chcesz kupić?”

Najpierw trzeba odpowiedzieć:

„jak zachowuje się pomieszczenie i jaki efekt chcemy uzyskać?”

Dopiero później można zaprojektować odpowiednią adaptację.

Masz duże pomieszczenie, w którym dźwięk długo się utrzymuje, rozmowy stają się niewyraźne albo wraz ze wzrostem liczby osób gwałtownie rośnie poziom hałasu? Skontaktuj się z Sandof. Możemy wykonać pomiar czasu pogłosu, przygotować projekt oraz zrealizować kompleksową adaptację akustyczną obiektu.

FAQ – pogłos w pomieszczeniu

Co to jest pogłos w pomieszczeniu?

Pogłos to stopniowe zanikanie energii dźwiękowej po ustaniu źródła, wynikające z wielokrotnych odbić fal od ścian, sufitu, podłogi i innych powierzchni. Problem pojawia się wtedy, gdy pogłos jest zbyt długi w stosunku do funkcji danego pomieszczenia.

Co to jest czas pogłosu?

Czas pogłosu określa szybkość zaniku energii dźwiękowej w pomieszczeniu. W uproszczeniu jest to czas potrzebny, aby po wyłączeniu źródła poziom dźwięku zmniejszył się o 60 dB. Parametr ten jest jednym z podstawowych sposobów oceny warunków pogłosowych.

Co oznacza RT60?

RT60 to popularne określenie czasu pogłosu odnoszące się do zaniku poziomu dźwięku o 60 dB. W profesjonalnych pomiarach można spotkać również parametry takie jak T20 i T30, wyznaczane z odpowiednich fragmentów krzywej zaniku.

Czym różni się echo od pogłosu?

Echo jest wyraźnie oddzielonym w czasie odbiciem pierwotnego dźwięku. Pogłos powstaje natomiast w wyniku dużej liczby nakładających się odbić, które powodują stopniowe zanikanie dźwięku w pomieszczeniu.

Jak zmniejszyć pogłos w pomieszczeniu?

Najczęściej poprzez zwiększenie odpowiednio dobranej chłonności akustycznej. Można wykorzystać panele ścienne, rozwiązania sufitowe, wyspy akustyczne, baffle, panele z wełny drzewnej, tynki akustyczne lub inne ustroje dźwiękochłonne. Ich ilość i rozmieszczenie powinny wynikać z parametrów konkretnego pomieszczenia.

Jak zmierzyć czas pogłosu?

Profesjonalny pomiar wykonuje się za pomocą odpowiedniej aparatury i źródła dźwięku, analizując zanik energii w określonych pasmach częstotliwości. Procedury pomiaru czasu pogłosu w zwykłych pomieszczeniach opisuje ISO 3382-2.

Czy można zmierzyć pogłos telefonem?

Aplikacja może dać wynik orientacyjny, ale przy projektowaniu dużej adaptacji lub porównaniu z wymaganiami nie powinna zastępować profesjonalnego pomiaru wykonanego odpowiednią aparaturą i zgodnie z właściwą procedurą.

Jaki powinien być czas pogłosu?

Nie istnieje jedna prawidłowa wartość dla wszystkich pomieszczeń. Docelowe warunki zależą między innymi od funkcji i kubatury. Inne wymagania ma sala lekcyjna, inne restauracja, hala sportowa czy pomieszczenie przeznaczone do muzyki.

Czy panele akustyczne zmniejszają pogłos?

Tak. Prawidłowo dobrane panele pochłaniają część energii dźwiękowej i mogą skrócić czas pogłosu. Efekt zależy jednak od ich parametrów, powierzchni, sposobu montażu i rozmieszczenia.

Ile paneli potrzeba, żeby zmniejszyć pogłos?

Nie można określić tego wyłącznie na podstawie powierzchni podłogi. Trzeba uwzględnić między innymi kubaturę, istniejącą chłonność pomieszczenia, parametry paneli, aktualny lub projektowany czas pogłosu oraz funkcję wnętrza.

Czy pianka akustyczna zmniejsza pogłos?

Materiał porowaty o odpowiednich właściwościach może pochłaniać dźwięk i ograniczać pogłos. Nie oznacza to jednak, że cienka pianka zamontowana na niewielkiej powierzchni wystarczy w dużym pomieszczeniu. Rozwiązanie trzeba dobrać do wymaganej chłonności i zakresu częstotliwości.

Czy pogłos zwiększa hałas w pomieszczeniu?

Długi czas pogłosu powoduje, że energia kolejnych zdarzeń akustycznych dłużej pozostaje w pomieszczeniu i nakłada się na kolejne dźwięki. W pomieszczeniach z wieloma równoczesnymi źródłami może to prowadzić do wyższego odczuwanego poziomu hałasu i gorszej zrozumiałości mowy.

Czy redukcja pogłosu wyciszy hałas z sąsiedniego pomieszczenia?

Nie. Redukcja pogłosu poprawia warunki wewnątrz danego wnętrza. Jeżeli problemem jest dźwięk przenikający przez ścianę, strop lub drzwi, trzeba poprawić izolacyjność akustyczną przegrody.

Czy czas pogłosu jest regulowany przepisami?

Polskie Warunki Techniczne przywołują PN-B-02151-4:2015-06 dotyczącą warunków pogłosowych i zrozumiałości mowy w pomieszczeniach. Konkretne wymagania zależą od rodzaju i funkcji przestrzeni.

Czy przed montażem paneli warto wykonać pomiar czasu pogłosu?

Przy większej adaptacji zdecydowanie warto go rozważyć. Pomiar pozwala określić stan początkowy i przygotować rozwiązanie na podstawie danych, a nie przypuszczeń. Po realizacji można wykonać pomiar kontrolny i ocenić uzyskany efekt.

Kto wykonuje pomiary i redukcję pogłosu?

Sandof wykonuje pomiary oraz realizuje rozwiązania związane z poprawą akustyki pomieszczeń. Zakres może obejmować pomiar czasu pogłosu, projekt adaptacji, dobór i produkcję ustrojów, ich montaż oraz kontrolę efektu po realizacji.